古老经书 · 口耳相传 · 大圆满

བོན་གྱི་གཞུང་།本教经书导览

从辛饶米沃切三大传记,到象雄耳传与大圆满三大传承:沿着文本、口传与实修的脉络,认识雍仲本教的代表性经典。

三类经书藏汉对照传统说法谨慎标注
གནའ་བོའི་གཞུང་། · སྙན་རྒྱུད། · རྫོགས་ཆེན།

བོན་གྱི་གཞུང་ཆེན་ཁག་གི་དཀར་ཆག

བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་གཙོ་བོ་རྣམས་“གནའ་བོའི་གཞུང་”དང་“སྙན་རྒྱུད་”དང་“རྫོགས་ཆེན་”ཞེས་སྡེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་དཀར་ཆག །

སྡེ་ཚན་གསུམ།གཞུང་གི་ངོ་སྤྲོད།སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཤད་སྲོལ།
彩绘木经函中整齐存放着狭长的古代经叶,周围有念珠和酥油灯艺术创作|古代经叶与经函སྒྱུ་རྩལ་གསར་རྩོམ། | གནའ་བོའི་དཔེ་ཆ་དང་གླེགས་ཤིང་།

经函承载文字,
口耳保存心要。

雍仲本教是藏族本土宗教,拥有浩瀚的经书体系。本页按“古老经书、耳传、大圆满”三类,导览代表性经书与传承。

གླེགས་བམ་གྱིས་ཡི་གེ་ཉར།
སྙན་རྒྱུད་ཀྱིས་གནད་བསྲུང་།

གཤམ་གྱི་དཀར་ཆག་འདིས་གནའ་བོའི་གཞུང་ཆེན་དང་། ཁ་ནས་ཁར་བརྒྱུད་པའི་སྙན་རྒྱུད། རྫོགས་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་བཅས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད།

༡

著名的古老经书

三部辛饶传记由详入简;甘珠尔与丹珠尔则构成本教大藏经的“佛语部”与论疏部。

གནའ་བོའི་གཞུང་ཆེན་ཁག

སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་། བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།

02

གཟེར་མིག་

《孜美》

中等篇幅的辛饶传记

སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་འབྲིང་པོ།

03

མདོ་འདུས་

《经集》
“མདོ་བསྡུས་”

最简短的辛饶传记;三部合称“三大传记”

སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་བསྡུས་པ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་“རྣམ་ཐར་ཆེན་མོ་གསུམ་”ཞེས་ཟེར།

04

བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་

《雍仲本教甘珠尔》

本教大藏经“佛语部”,约一百九十函

བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་སྟེ་“བཀའ་”ཡི་སྡེ། པོད་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ཙམ་ཡོད།

05

བསྟན་འགྱུར་

《丹珠尔》

论疏部,历代大师的注疏集

“བསྟན་བཅོས་”ཀྱི་སྡེ་སྟེ། སྐབས་སོ་སོའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པ།

古代经叶与彩绘经函的艺术创作局部
文字与口传,并行不悖

“耳传”不是没有经典,而是强调修法心要由上师亲授、代代单传;在特定节点之后,口传内容才被笔录保存。

ཡི་གེ་དང་སྙན་རྒྱུད་མཉམ་དུ་གནས།

“སྙན་རྒྱུད་”ཅེས་པ་ནི་གཞུང་མེད་པ་མིན་པར། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་བླ་མ་ནས་སློབ་མར་གཅིག་བརྒྱུད་དུ་གནང་བར་གཙོ་བོར་བཟུང་བ་ཡིན།

༢

口耳相传的经书(耳传)

象雄耳传保存大圆满心要;《二十一钉》与《六灯》分别凝练核心要诀与实修方法。

སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་

ཁ་ནས་ཁར་བརྒྱུད་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་ཉམས་ལེན།

06

ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་

《象雄耳传》

本教大圆满最古老的耳传系统,从本初佛经二十四位大师单传,7世纪塔皮赫里萨证得虹身,8世纪传给觉庞南哲罗布后才笔录成文

བོན་གྱི་རྫོགས་ཆེན་སྙན་རྒྱུད་རྙིང་ཤོས་དེ་ཡིན། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནས་སློབ་དཔོན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བར་གཅིག་བརྒྱུད་དུ་བརྒྱུད། དུས་རབས་ ༧ པར་ཏ་པི་སྒྲིབ་མེད་ཀྱིས་འཇའ་ལུས་འཕོ་བ་ཆེན་པོ་བརྙེས་ནས། དུས་རབས་ ༨ པར་སྣང་བཞེར་ལོད་པོར་གནང་བའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཡིན།

07

གཟེར་བུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་

《二十一钉》

塔皮赫里萨所著,象雄耳传的核心要诀,如二十一枚金钉钉住修行心要

ཏ་པི་སྒྲིབ་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་ཏེ། གསེར་གྱི་གཟེར་བུ་ཉེར་གཅིག་གིས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དོན་བཟུང་བ་ལྟར།

08

སྒྲོན་མ་དྲུག་

《六灯》

耳传系统的实修手册,以“灯”喻觉性之光:心灯、肉灯等,讲明心见性后的顿超修法

སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལག་དེབ། “སྒྲོན་མེ་”ཞེས་པས་རིག་པའི་འོད་མཚོན། སྙིང་གི་སྒྲོན་མེ། ཤ་ཡི་སྒྲོན་མེ་སོགས་དྲུག་གིས་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་བསྟན།

༣

大圆满三大传承

象雄耳传、阿底引导与仰则隆钦,各以不同的历史叙述与修学次第保存大圆满教授。

རྫོགས་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་

སྙན་རྒྱུད་དང་། ཨ་ཁྲིད། ཡང་རྩེ་ཀློང་ཆེན་བཅས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།

09

ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་

《象雄耳传》

同上,耳传即大圆满三大传承之首

གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། སྙན་རྒྱུད་ནི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན།

10

ཨ་ཁྲིད་

《阿底引导》
“ཨ་ཡིག་གི་ཁྲིད་”

“引导至本初‘A’的教授”;梅乌贡匝(1038–1096)开创,布·嘉哇雍仲(1242–1290)编成十五座修习次第,夏扎仁波切有广注

“ཡེ་ཐོག་གི་ཨ་ལ་ཁྲིད་པའི་གདམས་པ་”ཞེས་པའི་དོན། རྨེའུ་དགོངས་མཛོད་ (༡༠༣༨–༡༠༩༦) ཀྱིས་བཙུགས། འབྲུ་རྒྱལ་བ་གཡུང་དྲུང་ (༡༢༤༢–༡༢༩༠) ཀྱིས་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་བཅོ་ལྔར་བསྡུས། ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འགྲེལ་ཆེན་མཛད།

11

རྫོགས་ཆེན་ཡང་རྩེ་ཀློང་ཆེན་

《大圆满仰则隆钦》

意为“最高峰之广大虚空”;1080年卓敦俄珠扎巴从毗卢遮那佛像中取出的伏藏,相传为8世纪李舒塔林所埋藏

“ཡང་རྩེ་”ནི་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་དོན། “ཀློང་ཆེན་”ནི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའི་དོན་ཏེ། བསྡུས་ན་“རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་”ཞེས་པའི་དོན། ༡༠༨༠ ལོར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ནང་ནས་གཏེར་དུ་བྱུང་། དུས་རབས་ ༨ པར་ལི་ཤུ་སྟག་རིང་གིས་སྦས་པར་གྲགས།

卷数、作者年代多为本教传统说法,学术界有不同看法。
གསལ་བཤད། པོད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཛད་པ་པོའི་དུས་རབས་སོགས་ནི་བོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཤད་སྲོལ་ཡིན། རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ནང་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད།