Tibetan Myth

Collection

Research and Notes

Research and Notes
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་བཞག་དྲུག འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ནས་དད་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་བར།

1

ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་བཞག་དྲུག འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ནས་དད་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་བར།

ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་བཞག་དྲུག འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ནས་དད་པའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་བར། tibetanmyth.com དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་རྩོམ་ཡིག །"ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་བཞག"ཞེས་པའི་དུམ་བུ་དྲུག་གི་རྒྱང་རིང་གི་དུས་རབས་ལ་གཞི་བཅོལ་ན…

Explore

1

གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་དང་ཚེ་ལོའི་བཤད་པ་སྣ་ཚོགས།

"གཤེན་"ནི་བོན་གྱི་གཤེན་པོ་སྟེ། "གཤེན་ལོ་"ནི་བོན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དམ་པ་ཞིག་ཡིན། བོན་གྱི་བསྟན་རྩིས་ཀྱི་རྩིས་གཞི་གཙོ་བོ་ནི། གཤེན་ལོ་གཅིག་མི་ལོ་བརྒྱ་དང་མཉམ། དེས་ན་"ཚེ་ལོ་གཤེན་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་"ནི་མི་ལོར་བརྒྱད་སྟོང་གཉིས་བརྒྱ་དང་མཉམ། འདི་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་རྩིས་ཀྱི་རྩིས་རྒྱུ་ཡོངས་རྫོགས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིས་"བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་"མི་ལོར་བརྩིས་པ་ཡང་ཡོད། འདི་ནི་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པའི་རྩ་བ་ཡིན།

Explore
关于西藏天珠的传说考古与科学研究

3

关于西藏天珠的传说考古与科学研究

内容提要： 天珠，藏语称 gzi，意为“光辉”，是青藏高原最具代表性的护身宝珠。本文共七节：一、名字；二、神话传说——天神饰物、虫化石、天降、莲师埋藏与格萨尔掘取等多种版本并存；三、考古与科学——蚀刻玛瑙工艺源于印度河流域，眼纹珠约出现于公元前2000–前1000年；四、主要用途——护身符、传家宝、药用、唐卡打磨器；五、相关珠类与现代仿品；六、学术按语；七、资料来源。本文严格区分口头传说与考古实证：传说为文学与宗教材料，不作信史；“纯天珠”的确切起源与定义至今未定。

Explore
The Dzi Bead: Legends, Archaeology, and Science

2

The Dzi Bead: Legends, Archaeology, and Science

The dzi bead — Tibetan gzi, “radiance” — is the most iconic protective amulet of the Tibetan plateau. This article has seven sections: (1) the name; (2) legends — the gods’ ornaments, petrified insects, sky-descent, Padmasambhava’s burial and Gesar’s unearthing, among other coexisting versions; (3) archaeology and science — etched-carnelian technology originating in the Indus Valley, eyed beads appearing ca. 2000–1000 BCE; (4) uses — amulet, heirloom, medicine, thangka burnisher; (5) related beads and imitations; (6) a scholarly note; (7) sources. Oral legend and archaeological evidence are kept strictly apart: myths are literary-religious material, not historical evidence, and the exact origin and definition of the “pure dzi” remain unsettled.

Explore

3

南卡诺布与才让太：本教研究成果

本文述评两位本教研究学者：南卡诺布（1938–2018）以《gZi项链》《仲·德乌·苯》等六部著作提出象雄中心论，主张本教源于象雄、藏文承自象雄文字，以跨传统文献互证、自我批判著称；才让太（1958年生）专攻苯教文献与大藏经集成，主编《苯教研究论文选集》、合著《苯教史纲要》，兼及当代寺院信众调查。资料按原著、机构页、二手转引分类标注，未核实事项单列。

Explore

2

Namkhai Norbu and Cairangtai: A Review of Their Bön Research

This review covers two Bön scholars: Namkhai Norbu (1938–2018), whose six works — including The Necklace of gZi and Drung, Deu and Bön — advance a Zhangzhung-centered thesis (Bön originated in Zhangzhung; Tibetan script descends from Zhangzhung writing), noted for cross-tradition sourcing and a self-critical stance; and Cairangtai (b. 1958), a specialist in Bön literature and canon collation who edited Selected Papers on Bön Studies and co-authored Outline History of Bön, combining textual research with surveys of contemporary monasteries and adherents. Sources are categorized as original works, institutional pages, and secondhand citations; unverified items are listed separately.

Explore
གཟི། སྒྲུང་གཏམ་དང་གནའ་རྫས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག

1

གཟི། སྒྲུང་གཏམ་དང་གནའ་རྫས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག

སྙིང་བསྡུས། གཟི་ནི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྲུང་བའི་ནོར་བུ་གྲགས་ཤོས་དེ་ཡིན། རྩོམ་འདི་ལ་དུམ་བུ་བདུན་ཡོད། ༡༽ མིང་། ༢༽ སྒྲུང་གཏམ། ལྷའི་རྒྱན་ཆ། འབུ་རྡོར་འགྱུར་བ། གནམ་ནས་བབས་པ། པདྨས་སྦས་པ་དང་གེ་སར་གྱིས་རྙེད་པ་སོགས་བྱུང་རབས་མི་འདྲ་བ་མང་། ༣༽ གནའ་རྫས་རིག་པ་དང་ཚན་རིག ། ༤༽ བེད་སྤྱོད་གཙོ་བོ། ༥༽ འབྲེལ་བའི་གཟི་རིགས་དང་དེང་རབས་བཟོ་བཅོས། ༦༽ རིག་པའི་མཆན་འགྲེལ། ༧༽ ཁུངས་བཅས་སོ། སྒྲུང་གཏམ་དང་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡོད། སྒྲུང་གཏམ་ནི་རྩོམ་རིག་དང་དད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་སུ་མི་རུང་། “གཟི་དག་པ་”ཞེས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ངེས་པ་དང་མཚན་ཉིད་བརྟན་པོའི་སྐོར་ད་དུང་གཏན་འབེབས་བྱུང་མེད།

Explore
ཁྱུང་དང་འཛམ་གླིང་གི་བྱ་ཆེན་དམ་པ་རྣམས། དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག

1

ཁྱུང་དང་འཛམ་གླིང་གི་བྱ་ཆེན་དམ་པ་རྣམས། དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག

སྙིང་བསྡུས། རྩོམ་འདིས་བོད་ཀྱི་བྱ་དམ་པ་"ཁྱུང་"ལྟེ་བར་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་བྱ་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ཡོད། དུམ་བུ་དང་པོས་ཁྱུང་གི་རྣམ་པ། (རྭ་ཅན་གྱི་བྱ།) བོན་ནང་མེའི་ཁམས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད། ཞང་ཞུང་གི་དཔང་རྟགས། རླུང་རྟའི་ཕྱི་དར་གྱི་སྲོལ་བཞིའི་གྲས་སུ་གྱུར་ཚུལ་བཅས་བརྗོད་ཅིང་"གདོད་མའི་བྱ་སྔོན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྒྱུར་སྐབས་ག་རུ་ཌ་དང་འདྲེས་པ་"ཞེས་པའི་དཔྱད་གཞི་བཏོན་ཡོད། དུམ་བུ་གཉིས་པས་རྒྱ་གར་གྱི་ག་རུ་ཌའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཁྱབ་ཚུལ་བརྗོད། དུམ་བུ་གསུམ་པས་ཤེས་རིག་གཞན་གྱི་བྱ་དམ་པ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་བྱས། དུམ་བུ་བཞི་པས་མཚུངས་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བརྒྱུད་པའི་ལྕགས་སྒྲོགས་གསུམ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་གཞན་དག་རང་སྐྱེས་ཀྱི་འདྲ་མཚུངས་སུ་བཞག །མཇུག་ཏུ་དེང་རབས་ཀྱི་"ལྕགས་ཀྱི་འཕུར་བའི་ཁྱུང་"ཞེས་པའི་བཤད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་བསལ་ཞིང་དཔྱད་མ་ཐུབ་པའི་ཆ་དང་ཁུངས་དཀར་ཆག་བཅས་བཞག་ཡོད།

Explore

2

Khyung Comparative Summary

Centered on the Tibetan khyung (ཁྱུང་), this study compares the great sacred birds of world civilizations. Part 1 examines the khyung — its horned-eagle image, fire-element symbolism in Bön, the Zhangzhung evidence chain, and its place among the Four Dignities of the wind-horse flag — proposing an "indigenous bird pre-existed, merged with garuḍa in translation" model. Part 2 traces Indian garuḍa from Vedic Garutman to Viṣṇu's mount and foe of the nāgas, culminating in Dapeng Jinchi Mingwang, the clearest fusion specimen. Part 3 surveys other sacred birds: Zhuangzi's peng, the fenghuang, Simurgh, phoenix and Bennu, Thunderbird, Roc, Firebird, and Anzu. Part 4 compares shared motifs and functional differences, verifying three transmission chains (Simurgh→rukh→Roc, Garuḍa→Golden-Winged Great Peng, Bennu→phoenix) while treating the rest as independent convergence. Includes a correction of the modern "metallic flying khyung" claim, five research gaps, and a source list.

Explore
神鸟比较研究：从藏族"琼"到世界各文明的巨型神鸟

3

神鸟比较研究：从藏族"琼"到世界各文明的巨型神鸟

内容提要: 本文以藏族神鸟"琼"（ཁྱུང་ khyung）为中心，对世界各文明的大鹏神鸟做比较研究。第一部分考"琼"：有角神鹰形象、苯教火元素象征、象雄起源证据链、风马旗四瑞之一，提出"本土先存、译经叠合"模型；第二部分述印度迦楼罗（garuḍa）：从吠陀 Garutman 到毗湿奴坐骑、与那伽世仇，再到大鹏金翅明王这一最清晰的融合例证；第三部分列其他文明神鸟：庄子大鹏、凤凰、西摩格、不死鸟与本努鸟、雷鸟、Roc、火鸟、安祖鸟；第四部分比较共同母题与功能差异，确认三条有实证的传播链（Simurgh→rukh→Roc、Garuḍa→金翅大鹏、Bennu→phoenix），其余多为独立趋同。附现代"金属飞琼"说的辨正、五项证据缺口与来源清单。

Explore
གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ། (སྒྲུང་གི་དུས་རབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར།)

1

གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ། (སྒྲུང་གི་དུས་རབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར།)

གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ། (སྒྲུང་གི་དུས་རབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར།) tibetanmyth.com དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་རྩོམ་ཡིག །"གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ། (སྒྲུང་གི་དུས་རབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར།)"ཞེས་པའི་རྩོམ་འགོད་ལས་རྒྱས་པར་བྲིས། བསྒྲིགས་ཚེས། ༢༠༢༦ …

Explore
Ancient Myths and Legends (Ordered by Legendary Date)

Ancient Myths and Legends (Ordered by Legendary Date)

བོད་ཡིག་ རྩོམ་འདིར་གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ་ ༡༤ སྒྲུང་གི་དུས་ཚོད་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་སྔ་ཕྱིར་བཀོད་ཡོད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དུ་བྱོན་པ་（བོན་གྱི་གནའ་བོའི་བགྲང་ཚུལ་ལྟར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ ༡༦༠༡༧ ལོ།）ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། …

Explore
苯教经书和经典

3

苯教经书和经典

一、著名的古老经书 藏文 中文 大意 མདོ་གཟི་བརྗིད་ 《赛米》（《光荣经》） 辛饶米沃切最详尽的传记，记其十二大事业，篇幅最长 གཟེར་མིག་ 《孜美》 中等篇幅的辛饶传记 མདོ་འདུས་ 《都集》（《经集》） 最简短的辛饶传记；…

Explore

1

གླིང་གི་གེ་སར་རྒྱལ་པོ། འབྱུང་ཁུངས་དང་བརྒྱུད་པ། དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག

གླིང་གི་གེ་སར་རྒྱལ་པོ། འབྱུང་ཁུངས་དང་བརྒྱུད་པ། དཔྱད་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག tibetanmyth.com དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་རྩོམ་ཡིག །བསྒྲིགས་ཚེས། ༢༠༢༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢།ཀློག་པའི་སྔོན་འགྲོ། རྩོམ་འདིར་རྒྱུ་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བྲིས་ཡོད། [སྒ…

Explore

3

格萨尔王传：来历、传承与比较研究

格萨尔王传：来历、传承与比较研究 本文为 tibetanmyth.com 网站文章，根据2026年10月《藏族〈格萨尔王传〉：来历、传承与比较研究报告》改写。撰写日期：2026年10月。>阅读说明：本文严格区分三层材料——【神话/传说】指…

Explore
美洲原住民从何而来

3

美洲原住民从何而来

美洲原住民从何而来？遗传学与考古学给出了清晰的答案：约3.6万年前，一支东亚人群与主体分化，在白令地区滞留上万年后，沿太平洋沿海路线分多波进入美洲，足迹从北极绵延到火地岛，发展出大平原游猎、普韦布洛村落、玛雅城邦、印加帝国…

Explore